## 第4讲

上一讲讲概念,这一讲讲计算,要学会熟练地计算
| 考题 | -元函数导数的计算 |
| 题型 | 选择题 |
| 目标 | |
| 重难点 | 求复合函数的导数,分段函数的导数,隐函数的导数 |

## 基础知识结构


## 基本求导公式
以下公式要熟记.
$( x ^ { \alpha } ) ^ { \prime } { = } { \cos } x ^ { \alpha - 1 }$ (α为常数), $( { a ^ { x } } ) ^ { \prime } = a ^ { x } \ln a ( a > 0 , a \neq 1 ) , ( { \mathrm { e } } ^ { x } ) ^ { \prime } = { \mathrm { e } } ^ { x } , ( \log _ { a } x ) ^ { \prime } = { \frac { 1 } { x \ln a } } ( a > 0 , a \neq 1 ) , ( { \mathrm { e } } ^ { x } ) ^ { \prime } = { \mathrm { e } } ^ { x } , ( \log _ { a } x ) ^ { \prime } = \ln a ( a > 0 , a \neq 1 ) .$ a拿下来
$$
\begin{array} { l } { { \qquad \displaystyle { \downarrow } } } \\ { { ( a ^ { x } ) ^ { \prime } = ( a ^ { x } \ln a ) ^ { \prime } = a ^ { x } ( \ln a ) ^ { 2 } ~ , } } \end{array}
$$
根据规律得: $( a ^ { x } ) ^ { ( n ) } = a ^ { x } ( \ln a ) ^ { n } \ , ( \mathrm { e } ^ { x } ) ^ { ( n ) } = \mathrm { e } ^ { x }$
(类似地,后面的高阶导数也可以用归纳法去推导)
$\left( \ln | x | \right) ^ { \prime } = { \left\{ \begin{array} { l l } { \left( \ln x \right) ^ { \prime } , } & { x > 0 , } \\ { \left[ \ln ( - x ) \right] ^ { \prime } = - { \frac { 1 } { x } } \bullet ( - 1 ) , } & { x < 0 } \end{array} \right. } = { \frac { 1 } { x } } ( x \neq 0 )$ ,视绝对值符号而不见! $\widetilde { \left[ \ln \left| u ( x ) \right| \right] } ^ { \prime } = \left\{ \begin{array} { l l } { \displaystyle { \left[ \ln u ( x ) \right] ^ { \prime } = \frac { 1 } { u ( x ) } \bullet u ^ { \prime } ( x ) } , } \\ { \displaystyle { \left\{ \ln \left[ - u ( x ) \right] \right\} ^ { \prime } = - \frac { 1 } { u ( x ) } \left[ - u ^ { \prime } ( x ) \right] = \frac { u ^ { \prime } ( x ) } { u ( x ) } } } \end{array} \right.$
复合函数
$$
( \ln \left| x \right| ) ^ { \prime } = \frac { 1 } { x } , \left[ ( \sin x ) ^ { \prime } = \cos x , ( \cos x ) ^ { \prime } = - \sin x , ( \arcsin x ) ^ { \prime } = \frac { 1 } { \sqrt { 1 - x ^ { 2 } } } , \right.
$$
$$
( \operatorname { a r c c o s } x ) ^ { \prime } = - { \frac { 1 } { \sqrt { 1 - x ^ { 2 } } } } , ( \tan x ) ^ { \prime } = \sec ^ { 2 } x , ( \cot x ) ^ { \prime } = - \csc ^ { 2 } x , ( \arctan x ) ^ { \prime } = { \frac { 1 } { 1 + x ^ { 2 } } } , ( \tan x ) ^ { \prime } = - \tan ^ { 2 } x .
$$
$$
( \operatorname { a r c c o t } x ) ^ { \prime } = - { \frac { 1 } { 1 + x ^ { 2 } } } , ( \sec x ) ^ { \prime } = \sec x \tan x , ( \csc x ) ^ { \prime } = - \csc x \cot x , \bigg ] \equiv \widetilde M \widetilde M \widetilde M \widetilde M \widetilde s \widetilde \Psi \cdot \widetilde M \widetilde s \widetilde \Psi \cdot \widetilde s \widetilde \Psi \Psi ^ { 2 } . \widetilde s \widetilde \Psi
$$
$$
\left[ \ln ( x + { \sqrt { x ^ { 2 } + 1 } } ) \right] ^ { \prime } = { \frac { 1 } { \sqrt { x ^ { 2 } + 1 } } } , \left[ \ln ( x + { \sqrt { x ^ { 2 } - 1 } } ) \right] ^ { \prime } = { \frac { 1 } { \sqrt { x ^ { 2 } - 1 } } } .
$$
## 2四则运算
若以下函数均可导,则
$$
\because \mathcal { H } \sharp \frac { \cdot \mathrm { ~ d ~ } } { \mathrm { ~ d ~ } x } ^ { \mathrm { ~ \cdot ~ } }
$$
和、差的导数(微分) $[ u ( x ) \pm \nu ( x ) ] ^ { \prime } = u ^ { \prime } ( x ) \pm \nu ^ { \prime } ( x ) , \mathrm { d } [ u ( x ) \pm \nu ( x ) ] = \mathrm { d } [ u ( x ) ] \pm \mathrm { d } [ \nu ( x ) ]$
积的导数(微分) $[ u ( x ) \nu ( x ) ] ^ { \prime } = u ^ { \prime } ( x ) \nu ( x ) + u ( x ) \nu ^ { \prime } ( x ) , \mathrm { d } [ u ( x ) \nu ( x ) ] = u ( x ) \mathrm { d } [ \nu ( x ) ] + \nu ( x ) \mathrm { d } [ u ( x ) ] ^ { \prime }$
$$
) \frac { 1 } { 1 0 } \times ( 2 0 0 0 - 4 0 0 0 ) = \frac { 1 } { 1 1 } \times ( 2 0 \times 1 0 0 ) = 1 1 1 7 \times \frac { 1 } { 1 1 } \times \frac { 1 } { 1 1 } \times \frac { 1 } { 1 1 } \times \frac { 1 } { 1 1 } \times \frac { 1 } { 1 1 } \times \frac { 1 } { 1 1 }
$$
注(1)函数乘积求导公式的证明,设 $f ( x ) = u ( x ) \nu ( x )$ (2015年考研考过)
$$
\begin{array} { r l } & { f ^ { \prime } ( x _ { 0 } ) = \displaystyle \operatorname* { l i m } _ { x x _ { 0 } } \frac { f ( x ) - f ( x _ { 0 } ) } { x - x _ { 0 } } } \\ & { \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad } \\ & { \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \Delta x \xrightarrow [ { \Delta x 0 } ] { f ( x _ { 0 } ) } \cdots \omega \omega . } \\ & { \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \Delta x } \\ & { \quad \quad \quad \quad f ^ { \prime } ( x ) = [ u ( x ) \nu ( x ) ] ^ { \prime } = \displaystyle \operatorname* { l i m } _ { \Delta x 0 } \frac { f ( x + \Delta x ) - [ f ( x ) ] } { \Delta x } \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad } \\ & { \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \quad \Delta x } \end{array}
$$
$$
\begin{array} { l } { \displaystyle = \underset { \Delta x \to 0 } { \operatorname* { l i m } } \frac { u ( x + \Delta x ) \nu ( x + \Delta x ) - u ( x ) \nu ( x + \Delta x ) + u ( x ) \nu ( x + \Delta x ) - u ( x ) \nu ( x ) } { \Delta x } } \\ { \displaystyle = \underset { \Delta x \to 0 } { \operatorname* { l i m } } \frac { u ( x + \Delta x ) - u ( x ) } { \Delta x } \Bigg | \bullet \nu ( x + \Delta x ) + \underset { \Delta x \to 0 } { \operatorname* { l i m } } \frac { \nu ( x + \Delta x ) - \nu ( x ) } { \Delta x } \Bigg | \bullet u ( x ) } \\ { = u ^ { \prime } ( x ) \bullet \nu ( x ) + u ( x ) \bullet \nu ^ { \prime } ( x ) \Longleftarrow } \end{array}
$$
(2) $[ u ( x ) \nu ( x ) w ( x ) ] ^ { \prime } = u ^ { \prime } ( x ) \nu ( x ) w ( x ) + u ( x ) \nu ^ { \prime } ( x ) w ( x ) + u ( x ) \nu ( x ) w ^ { \prime } ( x )$ ,如果遇到因式超过三个的式子,
一般不要直接求导,而要另谋他法
·公式巧记:3个人排一排,第一个人一巴掌加中间人一巴掌再加最后
商的导数(微分) ${ \Bigg [ } { \frac { u ( x ) } { \nu ( x ) } } { \Bigg ] } ^ { \prime } = { \frac { u ^ { \prime } ( x ) \nu ( x ) - u ( x ) \nu ^ { \prime } ( x ) } { [ \nu ( x ) ] ^ { 2 } } } , \nu ( x ) \neq 0$ 巩固: C $u \pm v ) ^ { \prime } = u ^ { \prime } \pm v ^ { \prime }$ (uv)'=u'v+uv'.
$$
\mathrm { d } \left[ \frac { u ( x ) } { \nu ( x ) } \right] = \frac { \nu ( x ) \mathrm { d } \left[ u ( x ) \right] - u ( x ) \mathrm { d } \left[ \nu ( x ) \right] } { \left[ \nu ( x ) \right] ^ { 2 } } , \nu ( x ) \ne 0 .
$$
例4.1 设 $f ( x ) = \prod _ { n = 1 } ^ { 1 0 0 } \left( \tan { \frac { \pi x ^ { n } } { 4 } } - n \right)$ ,则f'(1)=
$$
{ \begin{array} { r l } & { \left( { \frac { u } { \nu } } \right) ^ { \prime } = \left( u \cdot { \frac { 1 } { \nu } } \right) ^ { \prime } } \\ & { \qquad = u ^ { \prime } \cdot { \frac { 1 } { \nu } } + u \cdot \left( - { \frac { 1 } { \nu ^ { 2 } } } \right) \cdot \nu ^ { \prime } } \\ & { \qquad = { \frac { u ^ { \prime } \nu - u \nu ^ { \prime } } { \nu ^ { 2 } } } } \end{array} }
$$
分析此题是100项相乘!
$$
f ( x ) = \left( \tan { \frac { \pi } { 4 } } x - 1 \right) \left( \tan { \frac { \pi } { 4 } } x ^ { 2 } - 2 \right) \cdots \left( \tan { \frac { \pi } { 4 } } x ^ { 1 0 0 } - 1 0 0 \right) .
$$
若用乘法求导公式计算,计算量十分大.如果因式超过3项,不要直接求导,另寻他法.把它转化为两项相乘,往“经典形式”转化.
解 应填 $- { \frac { \pi \cdot 9 9 ! } { 2 } }$
本题的研究对象f(x)是多因式相乘,如果直接对其使用导数定义或者先求导再代值,都比较麻烦.本题希望考生发现,当把x=1代入每个因式后,只有第一项 $\tan { \frac { \pi } { 4 } } - 1 = 0$ ,而其余所有项都不等于0,抓住第一项这个“特立独行”的主要条件,记 $g ( x ) = \prod _ { n = 2 } ^ { 1 0 0 } \left( \tan { \frac { \pi x ^ { n } } { 4 } } - n \right)$ ,于是
$$
f ( x ) = \left( \tan \frac { \pi x } { 4 } - 1 \right) \bullet \underbrace { g ( x ) } _ { \nu } ,
$$
故
$$
f ^ { \prime } ( x ) = \sec ^ { 2 } { \frac { \pi x } { 4 } } \bullet { \frac { \pi } { 4 } } \bullet g ( x ) + \left( \tan { \frac { \pi x } { 4 } } - 1 \right) \bullet g ^ { \prime } ( x )
$$
$$
f ^ { \prime } ( 1 ) = \frac { \pi } { 4 } \sec ^ { 2 } \frac { \pi x } { 4 } \Bigg | _ { x = 1 } \cdot g ( 1 ) = - \frac { \pi \cdot 9 9 ! } { 2 } \ .
$$
方法总结)多因式相乘的题目不要直接用乘法求导公式计算,而是巧妙地变化为“经典形式”再去算.公式 $( \tan x ) ^ { \prime } = \sec ^ { 2 } x$
③复合函数的导数与微分形式不变性徽兮不变性是徽兮学中最重要的计算方法,要认识规则,严守规则.
设 $\scriptstyle u = g ( x )$ 在点x(没有下标是泛指的点,下同)处可导, $y = f ( u )$ 在点 $\scriptstyle u = g ( x )$ 处可导,则
$$
- \bigl \{ f \lbrack g ( x ) \rbrack \bigr \} ^ { \prime } = f ^ { \prime } \lbrack g ( x ) \rbrack g ^ { \prime } ( x ) ,
$$
$$
{ \bigl \{ } f { \bigl [ } g ( x ) { \bigr ] } { \bigr \} } ^ { \prime } = { \frac { \mathrm { d } { \bigl \{ } f { \bigl [ } g ( x ) { \bigr ] } { \bigr \} } } { \mathrm { d } x } } = \frac { \mathrm { d } { \bigl \{ } f [ } g ( x ) { \bigr \} { \bigr \} } { \mathrm { d } [ g ( x ) ] } } \bullet { \frac { \mathrm { d } [ g ( x ) ] } { \mathrm { d } x } } = f ^ { \prime } { \bigl [ } g ( x ) { \bigr ] } \bullet g ^ { \prime } ( x ) .
$$
${ \frac { { \bigl \{ } } f [ g ( x ) ] { \bigr \} } { \bigr \downarrow } } ^ { \prime } = { \frac { \mathrm { d } { \bigl \{ } } f [ g ( x ) ] { \bigr \} } { \mathrm { d } x } }$ 而 $\frac { \partial f ^ { \prime } [ g ( x ) ] = 0 \{ f [ g ( x ) ] \} } { \big | }$ ,要看清楚求导符号的位置,不要弄错了.整体对x求导 代表对中间变量求导
一元复合函数求导规则图(链式求导法则):
$$
\widehat { f u x }
$$
$$
\left\{ f [ g ( x ) ] \right\} ^ { \prime } = f ^ { \prime } ( u ) \bullet u ^ { \prime } = f ^ { \prime } [ g ( x ) ] \bullet g ^ { \prime } ( x ) .
$$
再来一层:
$$
\widehat { f u } \widehat { \nu } \widehat { x }
$$
$$
f _ { x } ^ { \prime } \{ u [ \nu ( x ) ] \} = f _ { u } ^ { \prime } \bullet u _ { \nu } ^ { \prime } \bullet \nu _ { x } ^ { \prime } = { \frac { \mathrm { d } f } { \mathrm { d } u } } \bullet { \frac { \mathrm { d } u } { \mathrm { d } u } } \bullet { \frac { \mathrm { d } u } { \mathrm { d } x } } .
$$
正如歌词:如果你愿意一层一层一层地剥开“它”的心,你会发现,你会讶异…
考试最多3层,对于多元函数的链式求导法则后面会讲!
$$
\mathsf { d } \big \{ f [ g ( x ) ] \big \} = f ^ { \prime } \big [ g ( x ) \big ] g ^ { \prime } ( x ) \mathrm { d } x = f ^ { \prime } \big [ g ( x ) \big ] \mathsf { d } \big [ g ( x ) \big ] .
$$
上式就是微分形式的不变性—无论u是中间变量还是自变量, $\mathrm { d } y = f ^ { \prime } ( u ) \mathrm { d } u$ 都成立.
例4.2 设 $y = \ln ( x + \sqrt { x ^ { 2 } + a ^ { 2 } } ) ( a \neq 0 )$ ,求 $y ^ { \prime } \big | _ { x = 0 }$
分析 当a=1时,就是反双曲正弦函数.本题是复合函数,外层 $y = \ln u$ ,内层 $u = x + { \sqrt { x ^ { 2 } + a ^ { 2 } } }$ .所求的导数等于外层导数乘以内层导数.
解 因为
$$
{ \begin{array} { r l } & { y ^ { \prime } = { \cfrac { 1 } { x + { \sqrt { x ^ { 2 } + a ^ { 2 } } } } } \cdot ( x + { \sqrt { x ^ { 2 } + a ^ { 2 } } } ) ^ { \prime } } \\ & { \quad = { \cfrac { 1 } { x + { \sqrt { x ^ { 2 } + a ^ { 2 } } } } } { \Biggl [ } 1 + { \cfrac { 1 } { 2 { \sqrt { x ^ { 2 } + a ^ { 2 } } } } } \bullet ( x ^ { 2 } + a ^ { 2 } ) ^ { \prime } { \Biggr ] } } \\ & { \quad = { \cfrac { 1 } { x + { \sqrt { x ^ { 2 } + a ^ { 2 } } } } } { \Biggl ( } 1 + { \cfrac { x } { { \sqrt { x ^ { 2 } + a ^ { 2 } } } } } { \Biggr ) } = { \cfrac { 1 } { \sqrt { x ^ { 2 } + a ^ { 2 } } } } , } \end{array} }
$$
所以
$$
y ^ { \prime } | _ { x = 0 } = { \frac { 1 } { \sqrt { x ^ { 2 } + a ^ { 2 } } } } | _ { x = 0 } = { \frac { 1 } { | a | } } ( a \neq 0 ) ~ .
$$
方法总结对于复合函数的求导,直接使用链式求导法则.
公式 $( \ln x ) ^ { \prime } = { \frac { 1 } { x } } , \left( { \sqrt { x ^ { 2 } + a ^ { 2 } } } \right) ^ { \prime } = { \frac { 1 } { 2 } } { \frac { 1 } { \sqrt { x ^ { 2 } + a ^ { 2 } } } } \cdot 2 x$
例4.3 设函数 $f ( x ) = { \left\{ \begin{array} { l l } { \ln { \sqrt { x } } , } & { x \geq 1 , } \\ { 2 x - 1 , } & { x < 1 , } \end{array} \right. }$ 且 $y = f [ f ( x ) ]$ ,则 $\left. { \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } } \right| _ { x = \mathrm { ~ e ~ } } =$
>x=e不是分段点!
分析本题是分段函数和复合函数的综合,不要盲目地先求出 $f [ f ( x ) ]$ 的表达式,应先看看对应的求导表达式是什么.

解 应填 $\frac { 1 } { \mathbf { e } }$
因为
$$
\left. { \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } } \right| _ { x = \mathrm { c } } = f ^ { \prime } [ f ( x ) ] f ^ { \prime } ( x ) { \big | } _ { x = \mathrm { c } } = f ^ { \prime } [ f ( \mathrm { e } ) ] f ^ { \prime } ( \mathrm { e } ) ,
$$
其中
$$
f ( \mathsf { e } ) = \ln \sqrt { x } \Big | _ { x = \mathsf { e } } = \frac { 1 } { 2 } , \ f ^ { \prime } [ f ( \mathsf { e } ) ] = f ^ { \prime } \left( \frac { 1 } { 2 } \right) = \left( 2 x - 1 \right) ^ { \prime } \Big | _ { x = \frac { 1 } { 2 } } = 2 , \ f ^ { \prime } ( \mathsf { e } ) = ( \ln \sqrt { x } ) ^ { \prime } \Big | _ { x = \mathsf { e } } = \frac { 1 } { 2 \mathsf { e } } ,
$$
所以
$$
\left. \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } \right| _ { x = \mathrm { ~ c ~ } } = 2 \cdot \frac { 1 } { 2 \mathrm { e } } = \frac { 1 } { \mathrm { ~ e ~ } } .
$$
方法总结本题求的是某一点的导数值,不是求导函数,所以无须先求 $f [ f ( x ) ]$ 的表达式.
公式 ${ \bigl \{ } f [ f ( x ) ] { \bigr \} } ^ { \prime } = f ^ { \prime } [ f ( x ) ] \bullet f ^ { \prime } ( x )$
例4.4 设 $y = \mathtt { e } ^ { \sin ( \mathrm { l n } x ) }$ ,求dy及 $\frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x }$
分析本题是函数求导的题目,可以直接用复合函数的链式求导法则,先求导数,后求微分.也可以用微分形式不变性先求微分,再求导.
方法一:链式求导法则;
方法二:微分形式的不变性.
$$
\mathsf { d } \big \{ f \big [ g ( x ) \big ] \big \} = f ^ { \prime } \big [ g ( x ) \big ] g ^ { \prime } ( x ) \mathrm { d } x = f ^ { \prime } \big [ g ( x ) \big ] \mathsf { d } \big [ g ( x ) \big ] .
$$

解 由一阶微分形式的不变性,得
$\mathsf { d } [ f ( u ) ] = f ^ { \prime } ( u ) \mathsf { d } u$ $\scriptstyle u = g ( x )$ 为中间变量,形式不变!
→若u就是x,则 $\mathrm { d } [ f ( x ) ] = f ^ { \prime } ( x ) \mathrm { d } x$ ,这就是一阶徽分形式不变性!
$$
\begin{array} { r l } & { { \mathsf { d } } [ { \mathsf { e } } ^ { \mathsf { s i n } ( \mathsf { n } \bar { \boldsymbol { x } } ) } ] { = } { \mathsf { e } } ^ { \mathsf { s i n } ( \mathsf { I n } \boldsymbol { x } ) } { \mathsf { d } } [ \mathsf { s i n } ( \mathsf { I n } \boldsymbol { x } ) ] \qquad \Longrightarrow { \mathsf { d } } ( \mathsf { e } ^ { \boldsymbol { u } } ) { = } ( \mathsf { e } ^ { \boldsymbol { u } } ) ^ { \prime } \mathsf { d } \boldsymbol { u } = \mathsf { e } ^ { \boldsymbol { u } } \mathsf { d } \boldsymbol { u } } \\ & { \qquad = { \mathsf { e } } ^ { \mathsf { s i n } ( \mathsf { I n } \boldsymbol { x } ) } \cos ( \ln \boldsymbol { x } ) { \mathsf { d } } ( \ln \boldsymbol { x } ) \qquad \Longrightarrow { \mathsf { d } } ( \sin \nu ) = ( \sin \nu ) ^ { \prime } \mathsf { d } \nu = \cos \nu \mathsf { d } \nu } \\ & { \qquad = \mathsf { e } ^ { \mathsf { s i n } ( \ln \boldsymbol { x } ) } \cos ( \ln \boldsymbol { x } ) \frac { 1 } { \boldsymbol { x } } \mathrm { d } \boldsymbol { x } , } \end{array}
$$
所以
$$
\mathrm { d } y = \mathrm { e } ^ { \sin ( \ln x ) } \cos ( \ln x ) { \frac { 1 } { x } } \mathrm { d } x , { \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } } = \mathrm { e } ^ { \sin ( \ln x ) } \cos ( \ln x ) { \frac { 1 } { x } } .
$$
方法总结求微分的题目可以选择用链式求导法则,也可以选择用一阶微分形式不变性处理.
公式)(e)=e,(sinx)'=cosx, $( \ln x ) ^ { \prime } = { \frac { 1 } { x } }$
## 4分段函数的导数
设 $f ( x ) = { \left\{ \begin{array} { l l } { f _ { 1 } ( x ) , } & { x \geq x _ { 0 } } \\ { f _ { 2 } ( x ) , } & { x < x _ { 0 } } \end{array} \right. }$ 其中 $\mathcal { I } _ { 1 } ( x ) , f _ { 2 } ( x )$ 分别在 $x > x _ { 0 } , x < x _ { 0 }$ 时可导,则
①在分段点 $x _ { 0 }$ 处用导数定义求导: $f _ { + } ^ { \prime } ( x _ { 0 } ) = \operatorname* { l i m } _ { x \to x _ { 0 } ^ { + } } { \frac { f _ { 1 } ( x ) - f ( x _ { 0 } ) } { x - x _ { 0 } } } , f _ { - } ^ { \prime } ( x _ { 0 } ) = \operatorname* { l i m } _ { x \to x _ { 0 } ^ { - } } { \frac { f _ { 2 } ( x ) - f ( x _ { 0 } ) } { x - x _ { 0 } } }$ .根据 $f _ { + } ^ { \prime } ( x _ { 0 } )$ 是否等于 $f _ { - } ^ { \prime } ( x _ { 0 } )$ 来判定 $f ^ { \prime } ( x _ { 0 } )$ 右导数表达式 左导数表达式
②在非分段点用导数公式求导,即 $x > x _ { 0 }$ 时, $f ^ { \prime } ( x ) = f _ { 1 } ^ { \prime } ( x ) ~ ; ~ x < x _ { 0 }$ 时, $f ^ { \prime } ( x ) = f _ { 2 } ^ { \prime } ( x )$
例4.5 设 $y = \ln \left| x \right| , x \neq 0$ ,求 $y ^ { \prime }$ :
分析 此题需要注意,x=0是无定义点,无定义自然不连续,不连续一定不可导,所以只需要讨论 $x \neq 0$ 时的导数即可.加绝对值的函数无法直接求导,需要先去绝对值将其写成分段函数.
解
$$
y = \ln | x | = { \left\{ \ln x , \qquad x > 0 , \right. } \nonumber
$$
当 $x > 0$ 时,
$$
y ^ { \prime } { = } ( \ln x ) ^ { \prime } = { \frac { 1 } { x } } ;
$$
当 $x < 0$ 时,
$$
y ^ { \prime } = \left[ \ln ( - x ) \right] ^ { \prime } = { \frac { 1 } { - x } } \bullet \left( - x \right) ^ { \prime } = { \frac { 1 } { - x } } \bullet ( - 1 ) = { \frac { 1 } { x } } \ .
$$
因此
$$
y ^ { \prime } = ( \ln | x | ) ^ { \prime } = \frac { 1 } { x } ( x \neq 0 ) \ .
$$
方法总结)对含绝对值的函数求导,先将其写成分段函数,然后在分段点处有定义用导数定义求导,无定义不用求,非分段点用导数公式求导.
公式 $\left[ \ln ( - x ) \right] ^ { \prime } = { \frac { 1 } { x } }$
## 注Inx求导时,可视“绝对值符号”而不见。
## 例4.6 设函数 $y = \left| x \mathbf { e } ^ { - x } \right|$ ,求 $y "$ :
分析 带绝对值的题目是考研的热点,需要去绝对值写成分段函数的形式. $\mathbf { e } ^ { - x } > 0$ ,所以去绝对值只看x的正负.
本题是求二阶导,所以应该先去分析一阶导的情形,即需要分别求出分段点x=0处的导数 $y ^ { \prime } ( 0 )$ 和非分段点处的导数 $y ^ { \prime } ( x ) ( x \neq 0 )$ .在求 $y ^ { \prime } ( 0 )$ 时采用导数的定义,求 $y ^ { \prime } ( x ) ( x \neq 0 )$ 利用导数公式.本题 $y ^ { \prime } ( 0 )$ 不存在,即 $\scriptstyle x = 0$ 是不可导点,所以二阶导 $y ^ { \prime } ( x )$ 其实是非分段点处的导数,直接用导数公式求导.

解 y的表达式含有绝对值符号,可知其为分段函数,x=0为其分段点,则
$$
y = \left| x \mathbf { e } ^ { - x } \right| = \left\{ { \begin{array} { l l } { - x \mathbf { e } ^ { - x } , } & { x < 0 , } \\ { x \mathbf { e } ^ { - x } , } & { x \geqslant 0 , } \end{array} } \right.
$$
所以
>非分段点处用导数公式求导.
$$
y ^ { \prime } = \left\{ \left[ { \tt e } ^ { - x } ( x - 1 ) , \right] x < 0 , \right.
$$
而
$$
y _ { - } ^ { \prime } ( 0 ) = \operatorname * { l i m } _ { x \to 0 ^ { - } } { \frac { y ( x ) - y ( 0 ) } { x } } = \operatorname * { l i m } _ { x \to 0 ^ { - } } { \frac { - x { \mathrm { e } } ^ { - x } } { x } } = - 1 \ ,
$$
分段点处用导数定义求导
$$
\underbrace { y _ { + } ^ { \prime } ( 0 ) } _ { x \to 0 ^ { + } } = \operatorname* { l i m } _ { x \to 0 ^ { + } } { \frac { y ( x ) - y ( 0 ) } { x } } = \operatorname* { l i m } _ { x \to 0 ^ { + } } { \frac { x \mathrm { e } ^ { - x } } { x } } = 1 \ ,
$$
可知y在x=0处不可导.所以
√因为 $y _ { - } ^ { \prime } ( 0 ) \neq y _ { + } ^ { \prime } ( 0 )$
→非兮段点处用导数公式求导.
$$
y ^ { * } = \left\{ \left[ { \tt e } ^ { - x } { ( 2 - x ) } , \right] x < 0 , \right.
$$
## 反函数的导数
设y=f(x)为单调、可导函数,且f'(x)≠0,则存在反函数 $x = \varphi ( y )$ ,且 $\cdot \frac { \mathrm { d } x } { \mathrm { d } y } { = } \frac { 1 } { \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } }$ ,即 $\varphi ^ { \prime } ( y ) = { \frac { 1 } { f ^ { \prime } ( x ) } }$ →f与Φ互逆<
注(1)设 $y = \arcsin x , - 1 < x < 1$
由y=arcsinx,得反函数x=siny, $y \in \left( - \frac { \pi } { 2 } , \frac { \pi } { 2 } \right)$ .根据反函数求导公式,得
$$
( \arcsin x ) ^ { \prime } = { \frac { 1 } { ( \sin y ) ^ { \prime } } } = { \frac { 1 } { \cos y } } = { \frac { 1 } { \sqrt { 1 - \sin ^ { 2 } y } } } = { \frac { 1 } { \sqrt { 1 - x ^ { 2 } } } } ( - 1 < x < 1 ) .
$$
(2)反函数的二阶导数重要
在y=f(x)单调,且二阶可导的情况下,若 $f ^ { \prime } ( x ) \neq 0$ 则存在反函数 $x = \varphi ( y )$ ,记 $f ^ { \prime } ( x ) = y _ { x } ^ { \prime }$ $\varphi ^ { \prime } ( y ) = x _ { y } ^ { \prime }$ ,则有
$$
\ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast = \ast \ast \ast = \frac { 1 } { \mathrm { d } \ast } = \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast \ast
$$
$$
y _ { x } ^ { \prime \prime } = { \frac { \mathrm { d } ^ { 2 } y } { \mathrm { d } x ^ { 2 } } } = - { \frac { \mathrm { d } \left( { \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } } \right) } { \mathrm { d } x } } = { \frac { \mathrm { d } \left( { \frac { 1 } { \left| x _ { y } ^ { \prime } \right| } } \right) } { \mathrm { d } x } } = { \frac { \mathrm { d } \left( { \frac { 1 } { x _ { y } ^ { \prime } } } \right) } { \mathrm { d } y } } \cdot \frac { \mathrm { d } y } { \left| x _ { y } ^ { \prime } \right| = - { \frac { 1 } { \left( x _ { y } ^ { \prime } \right) ^ { 2 } } } \cdot \left( x _ { y } ^ { \prime } \right) ^ { \prime } _ { y } } \cdot { \frac { 1 } { x _ { y } ^ { \prime } } } = - { \frac { x _ { y y } ^ { \prime } } { \left( x _ { y } ^ { \prime } \right) ^ { 2 } } } \cdot { \frac { 1 } { x _ { y } ^ { \prime } } } = - { \frac { x _ { y y } ^ { \prime } } { \left( x _ { y } ^ { \prime } \right) ^ { 3 } } } \cdot
$$
反过来,则有
$$
x _ { y } ^ { \prime } = \frac { 1 } { y _ { x } ^ { \prime } } , x _ { y y } ^ { \prime } = - \frac { y _ { x } ^ { \prime \prime } } { ( y _ { x } ^ { \prime } ) ^ { 3 } } .
$$
例4.7 当x>0时,设 $y = f ( x ) = 3 x ^ { 2 } + \mathbf { e } ^ { x }$ 有反函数 $\scriptstyle x = \varphi ( y )$ ,则 $\varphi ^ { \prime } ( 3 + { \mathsf { e } } ) \ =$
分析)本题若想得式子x=φ(y)比较困难,它考查的是反函数求二阶导数知识,可以直接用公式
$$
\varphi ^ { \prime \prime } ( y ) = - { \frac { f ^ { \prime \prime } ( x ) } { [ f ^ { \prime } ( x ) ] ^ { 3 } } } \ .
$$
注意当y=3+e时,x=1.
解 应填 $- \frac { 1 } { \left( 6 + \mathrm { e } \right) ^ { 2 } }$
当 $f ( x ) = 3 x ^ { 2 } + \mathrm { e } ^ { x } = 3 + \mathrm { e }$ 时,有x=1,于是
$$
\varphi ^ { \prime } ( y ) _ { y = 3 + \mathrm { e } } = - \frac { f ^ { \prime \prime } ( x ) } { [ f ^ { \prime } ( x ) ] ^ { 3 } } _ { x = 1 } = - \frac { 6 + \mathrm { e } ^ { x } } { ( 6 x + \mathrm { e } ^ { x } ) ^ { 3 } } \Bigg \vert _ { x = 1 } = - \frac { 1 } { ( 6 + \mathrm { e } ) ^ { 2 } } \ .
$$
方法总结)求反函数的二阶导数,可熟记公式,直接套公式即可.
公式y=f(x),x=𝜑(y), $\varphi ^ { \prime \prime } ( y ) = - { \frac { f ^ { \prime \prime } ( x ) } { [ f ^ { \prime } ( x ) ] ^ { 3 } } }$
## 6隐函数求导法 (实际问题中常见,要掌握好方法)
设函数y=y(x)是由方程 $F ( x , y ) = 0$ 确定的可导函数,则
①方程 $F ( x , y ) = 0$ 两边对自变量x求导,注意 $y = y ( x )$ ,即将y看作中间变量,得到一个关于y的方程; $F [ x , y ( x ) ] { = } 0$ 涉及复合求导!
②解该方程便可求出y.
例4.8 设函数y=y(x)由方程 $y ^ { 3 } + x y ^ { 2 } + x ^ { 2 } y + 6 = 0$ 确定,且 $y ^ { \prime } ( 1 ) = 0$ ,求 $y " ( 1 )$ 的值.
分析该方程不容易得到显式 $y = y ( x )$ ,但仍可以求导.只要方程两边对x求导即可!
解在 $y ^ { 3 } + x y ^ { 2 } + x ^ { 2 } y + 6 = 0$ 两边关于x求导,得
$$
3 y ^ { 2 } y ^ { \prime } + y ^ { 2 } + 2 x y y ^ { \prime } + 2 x y + x ^ { 2 } y ^ { \prime } = 0 \ ,
$$
由y'(1)=0,得 $y ^ { 2 } ( 1 ) + 2 \cdot 1 \cdot y ( 1 ) = 0$ ,解得y(1)=-2或y(1)=0(不满足题目所给方程,舍去).
在 $3 y ^ { 2 } y ^ { \prime } + y ^ { 2 } + 2 x y y ^ { \prime } + 2 x y + x ^ { 2 } y ^ { \prime } = 0$ 两边关于x求导,得
$$
( 3 y ^ { 2 } + 2 x y + x ^ { 2 } ) y ^ { \prime \prime } + 2 ( 3 y + x ) ( y ^ { \prime } ) ^ { 2 } + 4 ( y + x ) y ^ { \prime } + 2 y = 0 ,
$$
代人 $\ x = 1 , y ( 1 ) = - 2$ 与y(l)=0,解得 $y ^ { \prime \prime } ( 1 ) = \frac { 4 } { 9 }$
方法总结 隐函数求导,直接两边对x求导,注意复合结构.
公式 $( y ^ { 2 } ) ^ { \prime } = 2 y y ^ { \prime } , ( x y y ^ { \prime } ) ^ { \prime } = y y ^ { \prime } + x y ^ { \prime } y ^ { \prime } + x y y ^ { \prime }$
## 7 参数方程所确定的函数的导数 (在实际问题中用得最多)
设函数y=y(x)由参数方程 $\scriptstyle { \left\{ \begin{array} { l l } { x = \varphi ( t ) , } \\ { y = \psi ( t ) } \end{array} \right. }$ 确定,其中t是参数,且φ(t),ν(t)均可导, $\varphi ^ { \prime } ( t ) \neq 0$ ,则
t是中间变量,要把t拉进来
$$
\frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } { = } \frac { \mathrm { d } y / \mathrm { d } t } { \mathrm { d } x / \mathrm { d } t } { = } \frac { \psi ^ { \prime } ( t ) } { \varphi ^ { \prime } ( t ) } ~ .
$$
## 注由参数方程确定的函数的二阶导数,(不要背)
设函数 $y = y ( x )$ 由参数方程 $\left\{ { x = \varphi ( t ) , } \right. $ 确定,其中t是参数,且𝜑(t),γ(𝑡)均二阶可导, $\varphi ^ { \prime } ( t ) \neq 0$
$$
: \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } = w ( t ) \ : .
$$
$$
{ \frac { \mathrm { d } ^ { 2 } y } { \mathrm { d } x ^ { 2 } } } = { \frac { \mathrm { d } ( \mathrm { d } y / \mathrm { d } x ) } { \mathrm { d } x } } = { \frac { \mathrm { d } [ w ( t ) ] / \mathrm { d } t } { \mathrm { d } x / \mathrm { d } t } } = { \frac { w ^ { \prime } ( t ) } { \varphi ^ { \prime } ( t ) } }
$$
$$
\frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } = \frac { \mathrm { d } y / \mathrm { d } t } { \mathrm { d } x / \mathrm { d } t } = \frac { \psi ^ { \prime } ( t ) } { \varphi ^ { \prime } ( t ) } , \frac { \mathrm { d } ^ { 2 } y } { \mathrm { d } x ^ { 2 } } = \frac { \mathrm { d } \left( \displaystyle \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } \right) } { \mathrm { d } x } = \frac { \mathrm { d } \left( \displaystyle \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } \right) / \mathrm { d } t } { \mathrm { d } x / \mathrm { d } t } = \frac { \psi ^ { \prime } ( t ) \varphi ^ { \prime } ( t ) - \psi ^ { \prime } ( t ) \varphi ^ { \prime } ( t ) } { [ \varphi ^ { \prime } ( t ) ] ^ { 3 } }
$$
例4.9 设 $y = y ( x )$ 由参数方程 $\scriptstyle { \left\{ \begin{array} { l } { x = \sin t , } \\ { y = t \sin t + \cos t } \end{array} \right. }$ 确定,则 $\left. { \frac { \mathrm { d } ^ { 2 } y } { \mathrm { d } x ^ { 2 } } } \right| _ { t = { \frac { \pi } { 4 } } } =$
分析本题是参数方程求导,将 $\frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x }$ 转化为 ${ \frac { \mathrm { d } y / \mathrm { d } t } { \mathrm { d } x / \mathrm { d } t } } = t$ ,二阶导 $\frac { \mathrm { d } ^ { 2 } y } { \mathrm { d } x ^ { 2 } } = \frac { \mathrm { d } \left( \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } \right) } { \mathrm { d } x } = \frac { \mathrm { d } } { \mathrm { d } t } \left( \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } \right) \bullet \frac { \mathrm { d } t } { \mathrm { d } x }$
解 应填 $\sqrt { 2 }$
因为
$$
\frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } { = } \frac { \mathrm { d } y / \mathrm { d } t } { \mathrm { d } x / \mathrm { d } t } { = } t ,
$$
$$
\frac { \mathrm { d } ^ { 2 } y } { \mathrm { d } x ^ { 2 } } = \frac { \mathrm { d } } { \mathrm { d } x } \left( \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } \right) = \frac { \mathrm { d } } { \mathrm { d } t } \left( \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } \right) \bullet \frac { \mathrm { d } t } { \mathrm { d } x } = \frac { 1 } { \cos t } ,
$$
所以
$$
\left. { \frac { \mathrm { d } ^ { 2 } y } { \mathrm { d } x ^ { 2 } } } \right| _ { t = { \frac { \pi } { 4 } } } = { \frac { 1 } { \cos { \frac { \pi } { 4 } } } } = \sqrt { 2 } \ .
$$
公式 $( \sin t ) ^ { \prime } = \cos t \ , ( \cos t ) ^ { \prime } = - \sin t$
→参数方程求导的题目与其他知识综合考查,提升难度.
例4.10 设函数y=y(x)由 $\left\{ \begin{array} { l l } { x = \arctan t , } \\ { 2 y - t y ^ { 2 } + \mathrm { e } ^ { t } = 5 } \end{array} \right.$ 所确定,则 ${ \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } } \ =$
分析本题是参数方程的求导,第二个方程 $2 y - t y ^ { 2 } + \mathbf { e } ^ { t } = 5$ 是y关于t的隐函数,直接两端对t求导得 $\left| \Phi \right. / \mathrm { d } t$ 然后利用参数方程的求导公式 ${ \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } } = { \frac { \mathrm { d } y / \mathrm { d } t } { \mathrm { d } x / \mathrm { d } t } }$
解 应填 $\frac { ( y ^ { 2 } - \mathbf { e } ^ { t } ) ( 1 + t ^ { 2 } ) } { 2 ( 1 - t y ) }$
$$
{ \frac { { \mathrm { d } } x } { { \mathrm { d } } t } } = { \frac { 1 } { 1 + t ^ { 2 } } } ,
$$
由 $2 { \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } t } } - y ^ { 2 } - 2 t y { \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } t } } + \mathbf { e } ^ { t } = 0$ ,得 $\frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } t } = \frac { y ^ { 2 } - \mathrm { e } ^ { t } } { 2 ( 1 - t y ) }$ ,因而
$$
\frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } = \frac { ( y ^ { 2 } - \boldsymbol { \mathrm { e } } ^ { t } ) ( 1 + t ^ { 2 } ) } { 2 ( 1 - t y ) } \ .
$$
方法总结 本题是一个综合型求导题目,根据它的类型套用相应公式!
公式 $( \arctan t ) ^ { \prime } = { \frac { 1 } { 1 + t ^ { 2 } } }$
## 8对数求导法
称为对数求导法,实际问题中出现多项相乘、相除等问题利用对数,将乘除变成加减.
对于多项相乘、相除、开方、乘方的式子,一般先取对数再求导.
设 $y = f ( x ) ( f ( x ) > 0 )$ ,则
①等式两边取对数,得 $\ln y = \ln f ( x )$
②两边对自变量x求导(同样注意 $y = f ( x )$ ,即将y看作中间变量),得 ${ \frac { 1 } { y } } y ^ { \prime } { = } [ \ln f ( x ) ] ^ { \prime }$ ,则
$y ^ { \prime } { = } { \frac { y f ^ { \prime } ( x ) } { f ( x ) } }$ ·复杂的表达式转化为简单的表达式运算.
例4.11 设函数 $y = y ( x )$ 由方程 $x { \mathbf e } ^ { f ( y ) } = { \mathbf e } ^ { y } \ln { 2 }$ 确定,其中f具有二阶导数,且 $f ^ { \prime } \neq 1 \gg$ ,则 ${ \frac { \mathrm { d } ^ { 2 } y } { \mathrm { d } x ^ { 2 } } } =$ 可山大
分析本题中有 $" e ^ { f ( y ) } \ " \mathrm { e } ^ { y }$ 这种复杂的形式,可以考虑两边取对数,同时,经分析可知 $\mathrm { e } ^ { y } \ln 2 > 0$ 所以 $x > 0$ ,满足取对数条件,此时变为简单的隐函数方程,两边直接对x求导.因为本题是求二阶导数,所以需要再次求导.
解 应填 $- \frac { [ 1 - f ^ { \prime } ( y ) ] ^ { 2 } - f ^ { \prime \prime } ( y ) } { x ^ { 2 } [ 1 - f ^ { \prime } ( y ) ] ^ { 3 } }$
方程 $x \mathbf { e } ^ { f ( y ) } = \mathbf { e } ^ { y } \ln 2$ 两端取对数,得 $\ln x + f ( y ) = y + \ln ( \ln 2 )$ .两端关于x求导,得 ${ \frac { 1 } { x } } + f ^ { \prime } ( y ) \bullet y ^ { \prime } = y ^ { \prime }$ 两端继续关于x求导,得 $- { \frac { 1 } { x ^ { 2 } } } + f ^ { \prime } ( y ) \bullet ( y ^ { \prime } ) ^ { 2 } + f ^ { \prime } ( y ) \bullet y ^ { \prime } = y ^ { \prime }$ ,由此可得
$$
y ^ { \prime \prime } = - { \frac { [ 1 - f ^ { \prime } ( y ) ] ^ { 2 } - f ^ { \prime \prime } ( y ) } { x ^ { 2 } [ 1 - f ^ { \prime } ( y ) ] ^ { 3 } } } \ .
$$
@方法总结)对于多项式相乘、相除、开方、乘方的式子,先取对数将形式复杂的表达式化为形式简单的表达式,再去求导.
公式 $\left[ f ^ { \prime } ( y ) y ^ { \prime } \right] ^ { \prime } = f ^ { \prime } ( y ) \bullet y ^ { \prime } \bullet y ^ { \prime } + f ^ { \prime } ( y ) \bullet y ^ { \prime }$
## 9幂指函数求导法
对于 $u ( x ) ^ { \nu ( x ) } ( u ( x ) > 0$ ,且u(x)≠1),除了用上面的对数求导法外,还可以先化成指数函数
$$
u ( x ) ^ { \nu ( x ) } = { \mathrm { e } } ^ { \nu ( x ) \ln \overbrace { u ( x ) } ^ { \nu ( x ) } } , \quad \overbrace { \mathfrak { L } \underbrace { \partial \sin \notin z } } ^ { \nu ( x ) } ,
$$
然后求导,得
${ \Big [ } u ( x ) ^ { \nu ( x ) } { \Big ] } ^ { \prime } = { \Big [ } \mathbf { e } ^ { \nu ( x ) \ln u ( x ) } { \Big ] } ^ { \prime } = u ( x ) ^ { \nu ( x ) } { \Bigg [ } \nu ^ { \prime } ( x ) \ln u ( x ) + \nu ( x ) \cdot { \frac { u ^ { \prime } ( x ) } { u ( x ) } } { \Bigg ] }$ ,公式不要记,直接求导.
例4.12 求函数 $y = x ^ { x } ( x > 0 )$ 的导数.
分析 $x ^ { x }$ 是典型的幂指函数,将 $x ^ { x }$ 化为 $\mathrm { e } ^ { x \mathrm { i n } x }$ ,再去求导.
解
$$
\begin{array} { l } { { y ^ { \prime } = ( x ^ { x } ) ^ { \prime } = ( { \mathrm { e } } ^ { x \ln x } ) ^ { \prime } } } \\ { { \ } } \\ { { \ } } \\ { { \ } } \\ { { \displaystyle \ = { \mathrm { e } } ^ { x \ln x } ( x \ln x ) ^ { \prime } } } \\ { { \ } } \\ { { \displaystyle \ = x ^ { x } ( 1 + \ln x ) ( x > 0 ) ~ . } } \end{array}
$$
方法总结遇到幂指函数,先化成指数函数,转化为简单的复合函数再去求导.
公式 $( x \ln x ) ^ { \prime } = \ln x + 1$
山 例4.13 求函数 $y = x ^ { \frac { 1 } { x } } ( x > 0 )$ 的导数.
分析 $\scriptstyle { \frac { 1 } { x ^ { x } } }$ 是幂指函数,将 $\scriptstyle { \frac { 1 } { x ^ { x } } }$ 化为 $\mathrm { e } ^ { \frac { 1 } { x } \mathrm { l n } x }$ ,再去求导.
解
$$
\begin{array} { l } { { \displaystyle y ^ { \prime } = \left( x ^ { \frac 1 { x } } \right) ^ { \prime } = \left( \mathrm { e } ^ { \frac 1 { x } \mathrm { n } x } \right) ^ { \prime } } } \\ { ~ } \\ { { \displaystyle ~ = \mathrm { e } ^ { \frac 1 { x } \mathrm { n } x } \left( - \frac 1 { x ^ { 2 } } \cdot \ln x + \frac 1 { x } \cdot \frac 1 { x } \right) } } \\ { { ~ } } \\ { { \displaystyle ~ = x ^ { \frac 1 { x } - 2 } ( 1 - \ln x ) ( x > 0 ) ~ . } } \end{array}
$$
方法总结遇到幂指函数,先化成指数函数,转化为简单的复合函数再去求导.
公式 $\left( { \frac { 1 } { x } } \ln x \right) ^ { \prime } = - { \frac { 1 } { x ^ { 2 } } } \ln x + { \frac { 1 } { x ^ { 2 } } }$
$$
n \geqslant 2
$$
是考研数学中一个区分度较高的题型
求高阶导数主要有三种方法.—→不同问题选择不同的方法,题型具有灵活性!
(1)归纳法.
逐次求导,探索规律,得出通式.
例4.14 求 $y = \sin x$ 的n阶导数.
分析)当不知道高阶求导公式时,只能逐阶求导,本题还需要借助于三角函数的诱导公式,写成同名下的三角函数形式,再去探索规律.
解
$$
y ^ { \prime } { = } ( \sin x ) ^ { \prime } = \cos x ,
$$
$$
y ^ { \prime \prime } { = } ( \cos x ) ^ { \prime } { = } { - } \sin x ,
$$
$$
y ^ { \prime \prime } { = } ( { - } \sin x ) ^ { \prime } { = } { - } \cos x ,
$$
但这样算下去,很难找到规律.想到 $\cos x = \sin ( x + { \frac { \pi } { 2 } } )$ ,则有
$$
y ^ { \prime } = \left( \sin x \right) ^ { \prime } = \cos x = \sin \left( x + { \frac { \pi } { 2 } } \right) ,
$$
$$
y ^ { * } = \left[ \sin ( x + { \frac { \pi } { 2 } } ) \right] ^ { \prime } = \cos \left( x + { \frac { \pi } { 2 } } \right) = \sin \left( x + { \frac { \pi } { 2 } } + { \frac { \pi } { 2 } } \right) = \sin \left( x + 2 \cdot { \frac { \pi } { 2 } } \right) ,
$$
$$
y ^ { \pm } = \left[ \sin ( x + 2 \cdot { \frac { \pi } { 2 } } ) \right] ^ { \prime } = \cos { \left( x + 2 \cdot { \frac { \pi } { 2 } } \right) } = \sin { \left( x + 3 \cdot { \frac { \pi } { 2 } } \right) } ,
$$
于是
$$
y ^ { ( n ) } = \sin \left( x + n \cdot { \frac { \pi } { 2 } } \right) ,
$$
即
$$
( \sin x ) ^ { ( n ) } = \sin \left( x + n \bullet { \frac { \pi } { 2 } } \right) , n = 1 , 2 , \cdots .
$$
@方法总结)在没有相应的高阶公式情况下,可以逐阶求导,探索规律,写出通项的表达式.
公式 $( \sin x ) ^ { \prime } = \cos x \ , ( \cos x ) ^ { \prime } = - \sin x$
## 注常用高阶导数(n为正整数):
$$
( \mathrm { e } ^ { a x + b } ) ^ { ( n ) } = a ^ { n } \mathrm { e } ^ { a x + b } ;
$$
$$
[ \sin ( a x + b ) ] ^ { n } = a ^ { n } \sin ( a x + b + { \frac { n \pi } { 2 } } ) ;
$$
推导: $\left( { \frac { 1 } { a x + b } } \right) ^ { \prime } = ( - 1 ) { \frac { 1 } { ( a x + b ) ^ { 2 } } } \cdot a$
$$
[ \cos ( a x + b ) ] ^ { n } = a ^ { n } \cos ( a x + b + { \frac { n \pi } { 2 } } ) ;
$$
每次求 $( a x + b ) ^ { \prime } = a$ 就多一个a.
$$
\left( \frac { 1 } { a x + b } \right) ^ { \circ } = ( - 1 ) ( - 2 ) \frac { 1 } { ( a x + b ) ^ { 3 } } \cdot a \cdot a \ ,
$$
$$
[ \ln ( a x + b ) ] ^ { n } = ( - 1 ) ^ { n - 1 } \underline { { { a } } } ^ { n } \frac { ( n - 1 ) ! } { ( a x + b ) ^ { n } } ;
$$
$$
\left( { \frac { 1 } { a x + b } } \right) ^ { ( n ) } = ( - 1 ) ( - 2 ) \cdots ( - n ) a ^ { n } \cdot { \frac { 1 } { ( a x + b ) ^ { n + 1 } } }
$$
$$
\left( \frac { 1 } { a x + b } \right) ^ { ( n ) } = ( - 1 ) ^ { n } \underline { { { a } } } ^ { n } \frac { n ! } { ( a x + b ) ^ { n + 1 } } .
$$
$$
{ \frac { 1 } { a } } [ \ln ( a x + b ) ] ^ { ( n + 1 ) }
$$
考生若能记住这些式子,那是最好的.若记不住,学会推导的方式,在考试中快速计算出来,也是可以的.
例4.15 设 $y = \frac { 1 - x } { 1 + x }$ ,则y(")(0)=().(A) $( - 1 ) ^ { n } 2 \cdot n !$ (B) $- 2 ^ { n } \cdot n !$ (C) $2 ^ { n } \cdot ( n - 1 ) !$ (D) $- 2 ^ { n } \cdot ( n - 1 ) !$
分析)本题不能直接用常用高阶导数公式,可考虑先转化为有常用高阶导数公式的式子.因
$$
y = { \frac { 1 - x } { 1 + x } } = - 1 + { \frac { 2 } { 1 + x } } ,
$$
然后对 $\frac { 1 } { 1 + x }$ 求导可直接套公式.
解 应选(A).
本题考查的知识点是高阶导数运算.求高阶导数的关键在于将 $y , y ^ { \prime } , y ^ { \prime }$ 恒等变形,简化运算以寻找规律.
由于
$$
y = \frac { 1 - x } { 1 + x } = - 1 + \frac { 2 } { 1 + x } = 2 ( 1 + x ) ^ { - 1 } - 1 ,
$$
套公式,得
$$
y ^ { ( n ) } = ( - 1 ) ^ { n } 2 \cdot n ! ( 1 + x ) ^ { - ( n + 1 ) } ,
$$
因此
$$
y ^ { ( n ) } ( 0 ) = ( - 1 ) ^ { n } 2 \cdot n ! .
$$
故选(A).
方法总结不能直接套用常用高阶导数公式的题目,可考虑先转化为有常用高阶导数公式的函数.
公式 $\left( { \frac { 1 } { 1 + x } } \right) ^ { ( n ) } = ( - 1 ) ^ { n } { \frac { n ! } { ( x + 1 ) ^ { n + 1 } } }$
例4.16 已知函数f(x)具有任意阶导数,且 $f ^ { \prime } ( x ) = [ f ( x ) ] ^ { 2 }$ ,其中n为正整数,则 $f ^ { ( n ) } ( x ) =$
分析本题为抽象函数求导,给出关系式,可考虑用好该关系式,逐次求导,探索规律.若是解答题,探索规律后应给出相应数学归纳法的证明,若是客观题,不必给出证明.
解 应填 $n ! [ f ( x ) ] ^ { n + 1 }$
$f ^ { \prime } ( x ) = [ f ( x ) ] ^ { 2 }$ 两边同时对x求导,得
$$
f ^ { \prime \prime } ( x ) = 2 f ( x ) f ^ { \prime } ( x ) = 2 [ f ( x ) ] ^ { 3 } ,
$$
$$
f ^ { \prime \prime } ( x ) = 2 \bullet 3 [ f ( x ) ] ^ { 2 } \bullet f ^ { \prime } ( x ) = 2 \bullet 3 [ f ( x ) ] ^ { 4 } ,
$$
$$
f ^ { ( 4 ) } ( x ) = 2 \bullet 3 \bullet 4 [ f ( x ) ] ^ { 3 } \bullet f ^ { \prime } ( x ) = 2 \bullet 3 \bullet 4 [ f ( x ) ] ^ { 5 } ,
$$
于是得到
$$
f ^ { ( n ) } ( x ) = n ! [ f ( x ) ] ^ { n + 1 } \ .
$$
方法总结若题目中给出的是抽象形式的相关等式可考虑用好关系式,逐次求导,探索规律.
公式 $( y ^ { 2 } ) ^ { \prime } = 2 y y ^ { \prime }$
注可用数学归纳法严格证明,但考试中不必给出
设n=k时,有 $f ^ { ( k ) } ( x ) = k ! [ f ( x ) ] ^ { k + 1 }$ ,则 $n = k + 1$ 时,将上式两边再对x求导,有
$$
f ^ { ( k + 1 ) } ( x ) = ( k + 1 ) \bullet k ! [ f ( x ) ] ^ { k } f ^ { \prime } ( x ) = ( k + 1 ) ! [ f ( x ) ] ^ { k + 2 } ,
$$
故对正整数n,有 $f ^ { ( n ) } ( x ) = n ! [ f ( x ) ] ^ { n + 1 }$
(2)莱布尼茨公式→主要考乘积形式
设u=u(x),v=v(x)均n阶可导,则
$$
\begin{array} { c } { { ( \boldsymbol { u } \pm \boldsymbol { \nu } ) ^ { ( n ) } = \boldsymbol { u } ^ { ( n ) } \pm \boldsymbol { \nu } ^ { ( n ) } , } } \\ { { \ } } \\ { { ( \boldsymbol { u } \boldsymbol { \nu } ) ^ { ( n ) } = \boldsymbol { u } ^ { ( n ) } \nu + \mathrm { C } _ { n } ^ { 1 } \boldsymbol { u } ^ { ( n - 1 ) } \nu ^ { \prime } + \mathrm { C } _ { n } ^ { 2 } \boldsymbol { u } ^ { ( n - 2 ) } \nu ^ { \prime } + \cdots + \mathrm { C } _ { n } ^ { k } \boldsymbol { u } ^ { ( n - k ) } \nu ^ { ( k ) } + \cdots + \mathrm { C } _ { n } ^ { n - 1 } \boldsymbol { u } ^ { \prime } \nu ^ { ( n - 1 ) } + \boldsymbol { u } \nu ^ { ( n ) } \overset { \scriptscriptstyle { + } } { \underset { + } { \cdots } } n + 1 \not { \underset { + } { \cdots } } \boldsymbol { \mathscr { R } } } } \\ { { \ } } \\ { { = \displaystyle \sum _ { k = 0 } ^ { n } \mathrm { C } _ { n } ^ { k } \boldsymbol { u } ^ { ( n - k ) } \nu ^ { ( \widehat { E } ) } . } } \end{array}\tag{*}
$$
考研中往往给出的是低次幂的幂函数作为u(x)或v(x).
例如,给出的u(x)或v(x)为x²,其三阶导数为0,则u(x)·v(x)的n阶导数只有3项
(\*)式,就是求函数乘积的高阶导数的莱布尼茨公式,其中 $\boldsymbol { u } ^ { ( 0 ) } = \boldsymbol { u } , \boldsymbol { \nu } ^ { ( 0 ) } = \boldsymbol { \nu } .$
注(1)见到求两个函数乘积的高阶导数,一般用莱布尼茨公式即可,有时要结合 $^ { \mathrm { { \sc ~ \mathfrak { \omega } } } } ( 1 )$ 归纳法”中的通式;当一个函数求高阶导数较困难时,若能转化成两个函数的乘积形式,亦可用莱布尼茨公式.
(2)若n不太大,其系数 $\mathbf { C } _ { n } ^ { 0 } , \mathbf { C } _ { n } ^ { 1 } , \mathbf { C } _ { n } ^ { 2 } , \cdots , \mathbf { C } _ { n } ^ { n - 1 } , \mathbf { C } _ { n } ^ { n }$ 的记忆方法可按下述“三角形”:
$( \arcsin x ) ^ { \prime } = { \frac { 1 } { \sqrt { 1 - x ^ { 2 } } } }$ ,则(aresin x)·√1-x² =1.
$\cdot u = ( \arcsin x ) ^ { \prime } , \nu = \sqrt { 1 - x ^ { 2 } }$ ,故u·v=1.所 $\cdots 3 ( u \cdot \nu ) ^ { ( n - 1 ) } = 1 ^ { ( n - 1 ) } = 0$
$$
\theta \bar { \rho } \ : \Gamma _ { n - 1 } ^ { 0 } ( \arcsin x ) ^ { ( n ) } \sqrt { 1 - x ^ { 2 } } \ : + \cdots + { \Gamma _ { n - 1 } ^ { n - 1 } } ( \arcsin x ) ^ { \prime } \Big ( \sqrt { 1 - x ^ { 2 } } \Big ) ^ { ( n - 1 ) } = 0 \ : ,
$$

1 例4.17 设 $f ( x ) = x \mathbf { e } ^ { x }$ ,则 $f ^ { ( n ) } ( x ) =$
分析本题是两类不同函数乘积的n阶导数,且其中 $u ( x ) = x$ 是低次幂函数,可以考虑莱布尼茨公式,最后只有2项!
解 应填 $( n + x ) e ^ { x }$
$$
f ^ { ( n ) } ( x ) = ( x { \bf e } ^ { x } ) ^ { ( n ) } = ( { \bf e } ^ { x } ) ^ { ( n ) } x + \mathrm { C } _ { n } ^ { 1 } ( { \bf e } ^ { x } ) ^ { ( n - 1 ) } \bullet \boldsymbol { 1 } = x { \bf e } ^ { x } + n { \bf e } ^ { x } = ( n + x ) { \bf e } ^ { x } \ .
$$
方法总结)求两类不同函数乘积的n阶导数,用莱布尼茨公式.
$$
\widehat { \varphi ^ { \prime } \mathscr { L } \overrightarrow { \lambda \lambda } } \quad ( u \nu ) ^ { ( n ) } = u ^ { ( n ) } \nu + \mathrm { C } _ { n } ^ { 1 } u ^ { ( n - 1 ) } \nu ^ { \prime } + \mathrm { C } _ { n } ^ { 2 } u ^ { ( n - 2 ) } \nu ^ { \prime } + \cdots + \mathrm { C } _ { n } ^ { k } u ^ { ( n - k ) } \nu ^ { ( k ) } + \cdots + \mathrm { C } _ { n } ^ { n - 1 } u ^ { \prime } \nu ^ { ( n - 1 ) } + u \nu ^ { ( n ) } = \sum _ { k = 0 } ^ { n } \mathrm { C } _ { n } ^ { k } u ^ { ( n - k ) } \nu ^ { ( k ) } \ .
$$
(3)泰勒展开式.
①任何一个无穷阶可导的函数都可写成

$$
y = f ( x ) = \sum _ { n = 0 } ^ { \infty } \frac { f ^ { ( n ) } ( x _ { 0 } ) } { n ! } ( x - x _ { 0 } ) ^ { n } ,
$$
或者
$$
y = f ( x ) = \sum _ { n = 0 } ^ { \infty } \frac { f ^ { ( n ) } ( 0 ) } { n ! } \overbrace { x ^ { ^ n } \cdot \mathrm { ~ . ~ } } ^ { } x _ { _ 0 } = 0
$$
②题目给出一个具体的无穷阶可导函数 $y = f ( x )$ ,可以通过已知公式展开成幂级数.这些已知公式为
$$
\left\lceil \mathbf { e } ^ { x } = \sum _ { n = 0 } ^ { \infty } { \frac { x ^ { n } } { n ! } } = 1 + x + { \frac { x ^ { 2 } } { 2 ! } } + \cdots + { \frac { x ^ { n } } { n ! } } + \cdots , - \infty < x < + \infty \right. .
$$
$$
{ \frac { 1 } { 1 + x } } = \sum _ { n = 0 } ^ { \infty } ( - 1 ) ^ { n } x ^ { n } = 1 - x + x ^ { 2 } - x ^ { 3 } + \cdots + ( - 1 ) ^ { n } x ^ { n } + \cdots , - 1 < x < 1 ~ .
$$
$$
{ \frac { 1 } { 1 - x } } = \sum _ { n = 0 } ^ { \infty } x ^ { n } = 1 + x + x ^ { 2 } + \cdots + x ^ { n } + \cdots , - 1 < x < 1 .
$$
$$
\ln ( 1 + x ) = \sum _ { n = 1 } ^ { \infty } ( - 1 ) ^ { n - 1 } { \frac { x ^ { n } } { n } } = x - { \frac { x ^ { 2 } } { 2 } } + { \frac { x ^ { 3 } } { 3 } } - { \frac { x ^ { 4 } } { 4 } } + \cdots + ( - 1 ) ^ { n - 1 } { \frac { x ^ { n } } { n } } + \cdots , - 1 < x \leqslant 1 \ .
$$
$$
\sin x = \sum _ { n = 0 } ^ { \infty } ( - 1 ) ^ { n } { \frac { x ^ { 2 n + 1 } } { ( 2 n + 1 ) ! } } = x - { \frac { x ^ { 3 } } { 3 ! } } + { \frac { x ^ { 5 } } { 5 ! } } - { \frac { x ^ { 7 } } { 7 ! } } + \cdots + ( - 1 ) ^ { n } { \frac { x ^ { 2 n + 1 } } { ( 2 n + 1 ) ! } } + \cdots , - \infty < x < + \infty \ .
$$
$$
\cos x = \sum _ { n = 0 } ^ { \infty } ( - 1 ) ^ { n } { \frac { x ^ { 2 n } } { ( 2 n ) ! } } = 1 - { \frac { x ^ { 2 } } { 2 ! } } + { \frac { x ^ { 4 } } { 4 ! } } - { \frac { x ^ { 6 } } { 6 ! } } + \cdots + ( - 1 ) ^ { n } { \frac { x ^ { 2 n } } { ( 2 n ) ! } } + \cdots , - \infty < x < + \infty \ .
$$
$$
( 1 + x ) ^ { \alpha } = 1 + \alpha x + { \frac { \alpha ( \alpha - 1 ) } { 2 ! } } x ^ { 2 } + \cdots + { \frac { \alpha ( \alpha - 1 ) \cdots ( \alpha - n + 1 ) } { n ! } } x ^ { n } + \cdots , { \left\{ \begin{array} { l l } { x \in ( - 1 , 1 ) , } & { \alpha \leqslant - 1 , } \\ { x \in ( - 1 , 1 ] , } & { - 1 < \alpha < 0 , } \\ { x \in [ - 1 , 1 ] , } & { \alpha > 0 , \alpha \notin \mathbf { N } _ { + } , } \\ { x \in \mathbf { R } , } & { \alpha \in \mathbf { N } _ { + } . } \end{array} \right. }
$$
$$
\tan x = x + { \frac { 1 } { 3 } } x ^ { 3 } + \cdots
$$
$$
\arcsin x = x + { \frac { 1 } { 6 } } x ^ { 3 } + \cdots .
$$
$$
\arctan x = x - { \frac { 1 } { 3 } } x ^ { 3 } + \cdots
$$
③函数泰勒展开式的唯一性:无论f(x)由何种方法展开,其泰勒展开式具有唯一性.于是我们可以通过比较①,②中公式的系数,获得 $f ^ { ( n ) } ( x _ { 0 } )$ 或者 $f ^ { ( n ) } ( 0 )$
例4.18 设 $f ( x ) = x ^ { 2 } \ln ( 1 - x )$ ,则当 $n \geqslant 3$ 时, $f ^ { ( n ) } ( 0 ) ~ = ~ ( \qquad )$ (A) $- { \frac { n ! } { n - 2 } }$ (B) $\frac { n ! } { n - 2 }$ (C) $- { \frac { ( n - 2 ) ! } { n } }$ (D) $\frac { ( n - 2 ) ! } { n }$
分析 本题可以用莱布尼茨求导公式,也可以用泰勒公式.
若用泰勒公式,先抽象展开, $f ( x ) = \sum _ { n = 0 } ^ { \infty } { \frac { f ^ { ( n ) } ( 0 ) } { n ! } } x ^ { n }$ ,然用具体展开, $f ( x ) = - \sum _ { m = 0 } ^ { \infty } { \frac { x ^ { m + 3 } } { m + 1 } }$ ,最后令 $x ^ { n }$ 的系数相等.
利用泰勒公式展开,有
$$
f ( x ) = x ^ { 2 } \ln ( 1 - x ) = x ^ { 2 } \cdot \sum _ { m = 1 } ^ { \infty } ( - 1 ) ^ { m - 1 } \cdot { \frac { ( - 1 ) ^ { m } x ^ { m } } { m } } = - \sum _ { m = 1 } ^ { \infty } { \frac { x ^ { m + 2 } } { m } } = - \sum _ { m = 0 } ^ { \infty } { \frac { x ^ { m + 3 } } { m + 1 } } \ .
$$
由于 $f ( x ) = \sum _ { n = 0 } ^ { \infty } { \frac { f ^ { ( n ) } ( 0 ) } { n ! } } x ^ { n }$ ,根据函数展开式的唯一性,比较系数,有 $n = m + 3$ ,所以
$$
\frac { f ^ { ( n ) } ( 0 ) } { n ! } = - \frac { 1 } { m + 1 } ,
$$
即 $f ^ { ( n ) } ( 0 ) = - { \frac { n ! } { n - 2 } }$
@方法总结对于 $g ( x ) = x ^ { k } f ( x )$ 型,可以考虑用泰勒公式求 $g ^ { ( n ) } ( 0 )$
公式 $\ln ( 1 + x ) = \sum _ { n = 1 } ^ { \infty } ( - 1 ) ^ { n - 1 } { \frac { x ^ { n } } { n } } = x - { \frac { x ^ { 2 } } { 2 } } + { \frac { x ^ { 3 } } { 3 } } - { \frac { x ^ { 4 } } { 4 } } + \cdots + ( - 1 ) ^ { n - 1 } { \frac { x ^ { n } } { n } } + \cdots , - 1 < x \leqslant 1$
$$
f ( x ) = x ^ { 2 } \ln ( 1 - x ) = x ^ { 2 } \left( - x - { \frac { x ^ { 2 } } { 2 } } - \cdots - { \frac { x ^ { n - 2 } } { n - 2 } } - \cdots \right)
$$
$f ( x ) = f ( 0 ) + f ^ { \prime } ( 0 ) x + { \frac { f ^ { \prime } ( 0 ) } { 2 ! } } x ^ { 2 } + \cdots + { \frac { f ^ { ( n ) } ( 0 ) } { n ! } } x ^ { n } + \cdots$ 根据展开式的唯一性,对比 $x ^ { n }$ 的系数,得$- \frac { 1 } { n - 2 } = \frac { f ^ { ( n ) } ( 0 ) } { n ! }$ $f ^ { ( n ) } ( 0 ) = - { \frac { n ! } { n - 2 } }$
例4.19 设 $f ( x ) = x ^ { 2 } 2 ^ { x }$ ,则当 $n \geqslant 1$ 时, $f ^ { ( n ) } ( 0 ) =$
分析本题可以用莱布尼茨求导公式,也可以用泰勒公式.
莱布尼茨法: $x ^ { 2 }$ 幂次较低, $f ^ { ( n ) } ( x )$ 只有3项.
泰勒公式: $2 ^ { x }$ 没有泰勒展开式,需要对其变形后再展开.
解 应填 $n ( n - 1 ) ( \ln 2 ) ^ { n - 2 }$
方法一利用泰勒公式展开,有
$$
f ( x ) = x ^ { 2 } 2 ^ { x } = x ^ { 2 } \mathrm { e } ^ { x \ln 2 } = x ^ { 2 } \sum _ { n = 0 } ^ { \infty } { \frac { ( x \ln 2 ) ^ { n } } { n ! } } = \sum _ { n = 0 } ^ { \infty } { \frac { ( \ln 2 ) ^ { n } } { n ! } } x ^ { n + 2 } = \sum _ { n = 2 } ^ { \infty } { \frac { ( \ln 2 ) ^ { n - 2 } } { ( n - 2 ) ! } } x ^ { n } ,
$$
又 $f ( x ) = \sum _ { n = 0 } ^ { \infty } { \frac { f ^ { ( n ) } ( 0 ) } { n ! } } x ^ { n }$ ,由泰勒展开式的唯一性,得 ${ \frac { ( \ln 2 ) ^ { n - 2 } } { ( n - 2 ) ! } } = { \frac { f ^ { ( n ) } ( 0 ) } { n ! } }$ .又 $f ^ { \prime } ( 0 ) = 0$ ,故
$$
f ^ { ( n ) } ( 0 ) = { \frac { ( \ln 2 ) ^ { n - 2 } } { ( n - 2 ) ! } } n ! = n ( n - 1 ) ( \ln 2 ) ^ { n - 2 } ( n = 1 , 2 , 3 , \cdots ) \ .
$$
方法二利用莱布尼茨高阶求导公式,有
$$
\begin{array} { l } { { f ^ { ( n ) } ( x ) = \displaystyle \mathrm { C } _ { n } ^ { 0 } x ^ { 2 } ( 2 ^ { x } ) ^ { ( n ) } + \mathrm { C } _ { n } ^ { 1 } \bullet 2 x \bullet ( 2 ^ { x } ) ^ { ( n - 1 ) } + \mathrm { C } _ { n } ^ { 2 } \bullet 2 \bullet ( 2 ^ { x } ) ^ { ( n - 2 ) } } } \\ { { \qquad } } \\ { { = x ^ { 2 } \bullet 2 ^ { x } \bullet ( \ln 2 ) ^ { n } + n \bullet 2 x \bullet 2 ^ { x } \bullet ( \ln 2 ) ^ { n - 1 } + \displaystyle \frac { n ( n - 1 ) } { 2 } \bullet 2 \bullet 2 ^ { x } \bullet ( \ln 2 ) ^ { n - 2 } , } } \end{array}
$$
当x=0时, $f ^ { ( n ) } ( 0 ) = n ( n - 1 ) ( \ln 2 ) ^ { n - 2 } ( n = 1 , 2 , 3 , \cdots )$
方法总结对于 $g ( x ) = x ^ { k } f ( x )$ 型,k取值较小,本题可以用莱布尼茨求导公式,也可以用泰勒公式.
$$
( \theta ^ { \prime } \overrightarrow { \Delta } \overrightarrow { \mathfrak { x } } \big ) \ \mathrm { e } ^ { x } = \sum _ { n = 0 } ^ { \infty } \frac { x ^ { n } } { n ! } = 1 + x + \frac { x ^ { 2 } } { 2 ! } + \cdots + \frac { x ^ { n } } { n ! } + \cdots , - \infty < x < + \infty \ .
$$
$$
( 2 ^ { x } ) ^ { ( n ) } = 2 ^ { x } ( \ln 2 ) ^ { n } \ .
$$
注在方法一中,事实上,由于 $f ( 0 ) = 0 , f ^ { \prime } ( 0 ) = 0$ ,故
$$
\sum _ { n = 0 } ^ { \infty } { \frac { f ^ { ( n ) } ( 0 ) } { n ! } } x ^ { n } = \sum _ { n = 2 } ^ { \infty } { \frac { f ^ { ( n ) } ( 0 ) } { n ! } } x ^ { n } \ ,
$$
$\sum _ { n = 2 } ^ { \infty } { \frac { ( \ln 2 ) ^ { n - 2 } } { ( n - 2 ) ! } } x ^ { n }$ 完全对应

## 基础习题精练
## 习题
4.1设函数g(x)可微, $h ( x ) = \mathbf { e } ^ { 1 + g ( x ) }$ $h ^ { \prime } ( 1 ) = 1 , g ^ { \prime } ( 1 ) = 2$ ,则g(l)=().
(A) In3-1 (B) $- \ln 3 - 1$ (C) -ln2-1 (D) In2-1
4.2设 $f ( x ) = \operatorname* { l i m } _ { t \to 0 } x { \bigl ( } 1 - 2 t { \bigr ) } ^ { - { \frac { x } { t } } }$ ,则f(x)=_
4.3已知 $f ^ { \prime } ( x ) = A \mathbf { e } ^ { x }$ (A为正常数),则f(x)的反函数的二阶导数为
4.4设函数y=y(x)由 $\left\{ \begin{array} { l } { { x = \ln ( 1 + t ^ { 2 } ) + 1 , } } \\ { { y = 2 \arctan t - ( t + 1 ) ^ { 2 } } } \end{array} \right.$ 确定,则 ${ \frac { \mathrm { d } ^ { 2 } y } { \mathrm { d } x ^ { 2 } } } \ =$
4.5设函数f(x)在x=2的某邻域内具有任意阶导数,且 $f ^ { \prime } ( x ) = \mathbf { e } ^ { f ( x ) } , f ( 2 ) = 1$ ,则当n≥1时,$f ^ { ( n ) } ( 2 ) =$
4.6设y=y(x)是由方程 $\sin ( x y ) = \ln { \frac { x + e } { y } } + 1$ 确定的隐函数,求y(0)的值.
4.7已知g(x)在x=0处二阶可导,且 $g ( 0 ) = g ^ { \prime } ( 0 ) = 0$ ,设
$$
f ( x ) = \{ { \begin{array} { l l } { \displaystyle { g ( x ) } } \\ { \displaystyle x } \end{array} } , \quad x \neq 0 , \quad
$$
证明:f(x)的导函数在x=0处连续.
4.8求函数
$$
f ( x ) = x ^ { 2 } \ln ( 1 + x )
$$
在x=0处的n阶导数 $f ^ { ( n ) } ( 0 ) ( n \geq 3 )$
## 解答
4.1(C)解 $h ^ { \prime } ( x ) = \mathbf { e } ^ { 1 + g ( x ) } \cdot g ^ { \prime } ( x )$ .因 $h ^ { \prime } ( 1 ) = 1 , g ^ { \prime } ( 1 ) = 2$ ,故
$$
g ( 1 ) = \ln \frac { h ^ { \prime } ( 1 ) } { g ^ { \prime } ( 1 ) } - 1 = \ln \frac { 1 } { 2 } - 1 = - \ln 2 - 1 .
$$
4.2 $( 1 + 2 x ) { \mathrm { e } } ^ { 2 x }$ 解 $f ( x ) = \operatorname* { l i m } _ { t \to 0 } x ( 1 - 2 t ) ^ { - { \frac { x } { t } } } = x \operatorname* { l i m } _ { t \to 0 } \left[ \left( 1 - 2 t \right) ^ { - { \frac { 1 } { 2 t } } } \right] ^ { 2 x } = x \mathrm { e } ^ { 2 x }$ ,因此
$$
f ^ { \prime } ( x ) = ( x \mathrm { e } ^ { 2 x } ) ^ { \prime } = \mathrm { e } ^ { 2 x } + x \mathrm { e } ^ { 2 x } \bullet 2 = ( 1 + 2 x ) \mathrm { e } ^ { 2 x } \ .
$$
4.3 $- \frac { 1 } { A ^ { 2 } \mathrm { e } ^ { 2 x } }$ 解设 $y = f ( x )$ ,则
$$
{ \frac { \mathrm { d } x } { \mathrm { d } y } } = { \frac { 1 } { \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } } } = { \frac { 1 } { f ^ { \prime } ( x ) } } ,
$$
$$
\begin{array} { r l } & { \displaystyle \frac { \mathrm { d } ^ { 2 } x } { \mathrm { d } y ^ { 2 } } = \frac { \mathrm { d } \left( \displaystyle \frac { \mathrm { d } x } { \mathrm { d } y } \right) } { \mathrm { d } y } = \frac { \mathrm { d } \left[ \displaystyle \frac { 1 } { f ^ { \prime } ( x ) } \right] } { \mathrm { d } x } \cdot \frac { \mathrm { d } x } { \mathrm { d } y } = - \frac { f ^ { \prime } ( x ) } { \left[ f ^ { \prime } ( x ) \right] ^ { 2 } } \cdot \frac { 1 } { f ^ { \prime } ( x ) } } \\ & { \quad \quad \quad = - \frac { f ^ { \prime } ( x ) } { \left[ f ^ { \prime } ( x ) \right] ^ { 3 } } = - \frac { A \mathrm { e } ^ { x } } { \left( A \mathrm { e } ^ { x } \right) ^ { 3 } } = - \frac { 1 } { A ^ { 2 } \mathrm { e } ^ { 2 x } } \ . } \end{array}
$$
$$
- { \frac { ( 1 + 2 t ) ( 1 + t ^ { 2 } ) } { 2 t } }
$$
解
$$
\begin{array} { r l } & { \frac { \mathrm { d } ^ { 2 } y } { \mathrm { d } x ^ { 2 } } = \frac { \mathrm { d } x } { \mathrm { d } t } \cdot \frac { \mathrm { d } ^ { 2 } y } { \mathrm { d } t ^ { 2 } } - \frac { \mathrm { d } ^ { 2 } x } { \mathrm { d } t } \cdot \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } t } } \\ & { \quad = \frac { \displaystyle \frac { 2 t } { 1 + t ^ { 2 } } \cdot \left[ - \frac { 4 t } { ( 1 + t ^ { 2 } ) ^ { 2 } } - 2 \right] - \frac { 2 - 2 t ^ { 2 } } { ( 1 + t ^ { 2 } ) ^ { 2 } } \cdot \left[ \frac { 2 } { 1 + t ^ { 2 } } - 2 ( t + 1 ) \right] } { \frac { 8 t } { ( 1 + t ^ { 2 } ) ^ { 3 } } } } \\ & { \qquad - \frac { ( 1 + 2 t ) ( 1 + t ^ { 2 } ) } { 2 t } , } \end{array}
$$
或
$$
\frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } x } = \frac { \displaystyle \frac { \mathrm { d } y } { \mathrm { d } t } } { \displaystyle \frac { \mathrm { d } x } { \mathrm { d } t } } = \frac { 2 } { 1 + t ^ { 2 } } - 2 ( t + 1 ) \int \frac { \ d t } { \mathrm { d } t } = - ( t ^ { 2 } + t + 1 ) \ : ,
$$
$$
\frac { \mathrm { d } ^ { 2 } y } { \mathrm { d } x ^ { 2 } } = \frac { \mathrm { d } } { \mathrm { d } t } \left[ - ( t ^ { 2 } + t + 1 ) \right] \cdot \frac { \mathrm { d } t } { \mathrm { d } x } = \frac { \displaystyle \frac { \mathrm { d } } { \mathrm { d } t } \left[ - ( t ^ { 2 } + t + 1 ) \right] } { \displaystyle \frac { \mathrm { d } x } { \mathrm { d } t } } = - \frac { ( 1 + 2 t ) ( 1 + t ^ { 2 } ) } { 2 t } \ .
$$
4.5 $( n - 1 ) ! \mathbf { e } ^ { n }$ 解对 $f ^ { \prime } ( x ) = \mathbf { e } ^ { f ( x ) }$ 两边关于x求导,得
$$
f ^ { \prime \prime } ( x ) = \mathbf { e } ^ { f ( x ) } \bullet f ^ { \prime } ( x ) = \mathbf { e } ^ { 2 f ( x ) } ,
$$
两边再对x求导,得
$$
f ^ { m } ( x ) = \mathrm { e } ^ { 2 f ( x ) } \cdot 2 f ^ { \prime } ( x ) = 2 ! \mathrm { e } ^ { 3 f ( x ) } ,
$$
两边再对x求导,得
$$
f ^ { ( 4 ) } ( x ) = 2 { \mathrm e } ^ { 3 f ( x ) } \bullet 3 f ^ { \prime } ( x ) = 3 ! { \mathrm e } ^ { 4 f ( x ) } ,
$$
由以上导数规律可得
$$
f ^ { ( n ) } ( x ) = ( n - 1 ) ! \mathrm { e } ^ { n f ( x ) } ,
$$
所以 $f ^ { ( n ) } ( 2 ) = ( n - 1 ) ! \mathbf { e } ^ { n }$
4.6解在方程中令 $\scriptstyle x = 0$ 可得 $0 = \ln \frac { \mathbf e } { y ( 0 ) } + 1$ ,故 $y ( 0 ) = \mathtt { e } ^ { 2 }$ .将方程两边对x求导,得
$$
\cos ( x y ) ( y + x y ^ { \prime } ) = { \frac { 1 } { x + e } } - { \frac { y ^ { \prime } } { y } } ~ .
$$
将 $x = 0 , y ( 0 ) = \mathbf { e } ^ { 2 }$ 代人,有 $\mathbf { e } ^ { 2 } = \frac { 1 } { \mathbf { e } } - \frac { y ^ { \prime } ( 0 ) } { \mathbf { e } ^ { 2 } }$ ,即 $y ^ { \prime } ( 0 ) = \mathbf { e } - \mathbf { e } ^ { 4 }$
4.7证明根据导数定义,有
$$
f ^ { \prime } ( 0 ) = \operatorname* { l i m } _ { x 0 } \frac { \displaystyle \frac { g ( x ) } { x } - 0 } { x - 0 } = \operatorname* { l i m } _ { x 0 } \frac { g ( x ) } { x ^ { 2 } } = \operatorname* { l i m } _ { x 0 } \frac { g ^ { \prime } ( x ) } { 2 x } = \frac { 1 } { 2 } \operatorname* { l i m } _ { x 0 } \frac { g ^ { \prime } ( x ) - g ^ { \prime } ( 0 ) } { x - 0 } = \frac { 1 } { 2 } g ^ { \prime } ( 0 ) \ .
$$
当 $x \neq 0$ 时, $f ^ { \prime } ( x ) = { \frac { x g ^ { \prime } ( x ) - g ( x ) } { x ^ { 2 } } }$ ,则
$$
\begin{array} { c } { { \displaystyle \operatorname* { l i m } _ { x 0 } f ^ { \prime } ( x ) = \operatorname* { l i m } _ { x 0 } \frac { x g ^ { \prime } ( x ) - g ( x ) } { x ^ { 2 } } = \displaystyle \operatorname* { l i m } _ { x 0 } \frac { g ^ { \prime } ( x ) } { x } - \operatorname* { l i m } _ { x 0 } \frac { g ( x ) } { x ^ { 2 } } } } \\ { { = g ^ { \prime } ( 0 ) - \displaystyle \frac { 1 } { 2 } g ^ { \prime } ( 0 ) = \displaystyle \frac { 1 } { 2 } g ^ { \prime } ( 0 ) = f ^ { \prime } ( 0 ) , } } \end{array}
$$
所以f(x)的导函数在x=0处连续.
4.8解方法一由莱布尼茨公式
$$
\left( u \nu \right) ^ { ( n ) } = u ^ { ( n ) } \nu + \mathrm { C } _ { n } ^ { 1 } u ^ { ( n - 1 ) } \nu ^ { \prime } + \mathrm { C } _ { n } ^ { 2 } u ^ { ( n - 2 ) } \nu ^ { \prime } + \cdots + u \nu ^ { ( n ) } ,
$$
及
$$
\left[ \ln ( 1 + x ) \right] ^ { ( k ) } = { \frac { ( - 1 ) ^ { k - 1 } ( k - 1 ) ! } { ( 1 + x ) ^ { k } } } ~ ( ~ k ~ { \mathcal { H } } \operatorname { I E } \not \equiv { \mathcal { H } } \not \equiv { \mathcal { H } } \medskip ~ ) ~ ,
$$
得当 $n \geqslant 3$ 时,
$$
f ^ { ( n ) } ( x ) = x ^ { 2 } { \frac { ( - 1 ) ^ { n - 1 } ( n - 1 ) ! } { ( 1 + x ) ^ { n } } } + 2 n x { \frac { ( - 1 ) ^ { n - 2 } ( n - 2 ) ! } { ( 1 + x ) ^ { n - 1 } } } + n ( n - 1 ) \bullet { \frac { ( - 1 ) ^ { n - 3 } ( n - 3 ) ! } { ( 1 + x ) ^ { n - 2 } } } ,
$$
所以
$$
f ^ { ( n ) } ( 0 ) = ( - 1 ) ^ { n - 3 } n ( n - 1 ) ( n - 3 ) ! = { \frac { ( - 1 ) ^ { n - 1 } n ! } { n - 2 } } ( n \geqslant 3 ) ~ .
$$
方法二利用泰勒展开,
$$
f ( x ) = x ^ { 2 } \ln ( 1 + x ) = x ^ { 2 } \sum _ { n = 1 } ^ { \infty } { \frac { ( - 1 ) ^ { n - 1 } } { n } } x ^ { n } = \sum _ { n = 1 } ^ { \infty } { \frac { ( - 1 ) ^ { n - 1 } } { n } } x ^ { n + 2 } = \sum _ { n = 3 } ^ { \infty } { \frac { ( - 1 ) ^ { n - 3 } } { n - 2 } } x ^ { n } ,
$$
由泰勒展开系数的唯一性,得 ${ \frac { ( - 1 ) ^ { n - 3 } } { n - 2 } } = { \frac { f ^ { ( n ) } ( 0 ) } { n ! } }$ ,故 $f ^ { ( n ) } ( 0 ) = { \frac { ( - 1 ) ^ { n - 3 } } { n - 2 } } n ! = { \frac { ( - 1 ) ^ { n - 1 } } { n - 2 } } n ! ( n \geqslant 3 )$